Depolarisatie in Teams
Depolarisatie in Teams en Organisaties: Herstellen van Verbinding met 3DMens
Inleiding
Polarisatie is een fenomeen dat we vaak associëren met de samenleving als geheel, maar het speelt zich net zo goed af binnen teams en organisaties. Tegenstellingen kunnen verharden, kampen kunnen ontstaan, en samenwerking kan verstoord raken. 3DMens onderzoekt polarisering in teams en organisaties en helpt bij het begrijpen en – waar nodig – herstellen van de verbinding. Dit artikel gaat in op wat polarisatie is, hoe depolarisatie werkt en hoe deze principes in de praktijk worden toegepast.
Wat is Polarisatie?
Polarisatie ontstaat wanneer tegenstellingen zich verdiepen en standpunten verharden. In een organisatie kan dit leiden tot ‘wij-zij’-denken, waarin medewerkers elkaar niet meer als collega’s, maar als tegenstanders zien. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals:
Verandertrajecten die onzekerheid oproepen
Conflicten tussen management en medewerkers
Ethische of culturele verschillen
Langdurige onuitgesproken spanningen binnen teams
Wanneer polarisatie niet wordt aangepakt, leidt dit vaak tot een afname van samenwerking, een toename van wantrouwen en in extreme gevallen tot een volledige breuk binnen een team of organisatie.
Het Proces van Depolarisatie
Depolarisatie is het proces waarbij deze verharde tegenstellingen worden verzacht en opnieuw ruimte ontstaat voor dialoog en samenwerking. Dit proces vraagt om:
Bewustwording – Het herkennen van de dynamiek van polarisatie en de effecten hiervan op de samenwerking.
Verbinding herstellen – Het doorbreken van wij-zij-denken door wederzijds begrip en het delen van persoonlijke perspectieven.
Nieuwe narratieven creëren – Het zoeken naar gedeelde waarden en belangen om tot een constructieve samenwerking te komen.
Depolarisatie in de Praktijk: Voorbeelden uit de Teamcoachpraktijk
1. De Terugkeer van een medewerker na een Conflict
In een organisatie waar ik als coach werd ingeschakeld, keerde een medewerker terug na een lange afwezigheid vanwege een conflict rondom klokkenluider. Collega’s hadden in de tussentijd taken overgenomen en waren verdeeld in hun gevoelens over de terugkeer. Sommigen wilden de collega opnieuw verwelkomen, anderen ervoeren weerstand. Door middel van begeleide gesprekken, waarin ruimte werd geboden voor gevoelens en verwachtingen, kon de groep langzaam uit de polarisatie komen. Het erkennen van zowel de pijn als de behoefte aan een werkbare toekomst bleek essentieel.
2. Polarisatie binnen een schoolteam
Een middelbare school worstelde met de invoering van een nieuw onderwijsconcept. Een deel van het team zag dit als een innovatieve kans, terwijl anderen zich ondergewaardeerd voelden en vrezen voor de kwaliteit van het onderwijs. Door middel van sessies waarin de verschillende perspectieven openlijk werden gedeeld, werd duidelijk dat beide kampen dezelfde onderliggende zorg deelden: de toekomst van het onderwijs en het welzijn van de leerlingen. Dit inzicht bracht het team bij elkaar en maakte een gezamenlijke oplossing mogelijk.
3. Een Directieteam met gesloten communicatie
Bij een servicebedrijf van een overheidsbedrijf ontstond spanning binnen het managementteam. Een deel van de directie voelde zich onder druk gezet om beslissingen snel door te voeren, terwijl anderen zich niet gehoord voelden. Dit leidde tot een patroon van stil verzet en verharde standpunten. Door middel van een traject waarin vertrouwen en openheid werden gestimuleerd, werd de dynamiek binnen het team langzaam omgebogen. Door kwetsbaarheid toe te laten en onuitgesproken aannames bespreekbaar te maken, ontstond een nieuwe manier van samenwerken.
Conclusie
Depolarisatie vraagt om bewuste stappen: herkennen, erkennen en opnieuw verbinden. Met de principes van 3DMens wordt niet alleen gekeken naar de inhoud van het conflict, maar ook naar de onderliggende dynamieken en emotionele lagen. Hierdoor ontstaat een duurzaam herstel van samenwerking en vertrouwen.
In een wereld waarin tegenstellingen steeds vaker zichtbaar worden, biedt depolarisatie een waardevolle benadering om teams en organisaties weer in beweging te krijgen. Het vraagt moed en tijd, maar leidt uiteindelijk tot sterkere verbindingen en een gezondere werkomgeving.
